Gelincik Çiçeği Özellikleri, Faydaları ve Hikayesi


Hassaslığı ve güzelliği ile narin, kırılgan insanlar ile bağdaştırılan gelincik nasıl bir bitkidir, ne gibi faydaları vardır, bakımı nasıl yapılmalıdır ve hikayesi nedir merak ediyor musunuz? Tüm bu soruların cevaplarınızı yazımızdan alabilirsiniz.

Osmanlı divan Edebiyatı içerisinde kendine güzel bir yer bulan gelincik, Roma kültüründen gelmiştir. Kara sevda ile özleşmiştir edebiyatımızda gelincik. Dev tarlaların ortasında kendiliğinden biten bu siyah – kırmızı çiçeklerin suyu çıkarılıp, kara sevda çekenlere içirilirmiş. Onların acılarını dindireceğine inanılırmış.

İşin botanik kısmına gelirsek Papaveraceae bilimsel adı ile bilinen Gelincikgiller familyasından bir bitki olan gelincik çiçeği ziyadesiyle hassas bir çiçektir. Tek yıllık olan gelincik çiçeğinin narinliğini anlatmak için rüzgardan bile kolayca yapraklarının zarar görebileceğini söyleyebiliriz.

gelincik çiçeği
Görsel Kaynak: Science News

Ülkemizde birçok bölgede rastlanan gelincik çiçeği hemen hemen her bölgede yetişir. Ancak bazı iller bu bölgeler arasında önce çıkar. Mesela Akdeniz Bölgesi için Adana ve Antalya daha sık gelincik çiçeğine rastlanan illerdir. Karadeniz’de Amasya ve Bolu; Marmara’da Bolu ve İstanbul; Doğu Anadolu’da Erzurum; Güneydoğu Anadolu’da Gaziantep ve İç Anadolu Bölgesi’nde Konya ön plana çıkmaktadır.

Gelincik çiçeği kesme çiçekçilikte tercih edilmez. Çünkü topraktan alındıktan sonra ömrü çok kısadır.

gelincik
Görsel Kaynak: GIFsPro

Gelincik Çiçeğinin Özellikleri

  • Gelincik çiçeği yabani olarak yetişir. Yol kenarlarında ve tarların içlerinde bahar aylarında güzelliğini sergilemeye başlar. Ancak bununla birlikte özellikle ekiminin de yapıldığı yerler vardır.
  • İnce ve uzun bir sap üzerinde kadifemsi bir dokuya sahip olan çok ince taç yaprakları vardır. Beyaz renkli de olabildikleri gibi çoğunlukla kırmızı renkli olan bu yaprakların alt birleşim noktalarında siyah çizgiler vardır.
  • Uzunluğu 50-60 cm’e kadar uzanabilen bitkinin sapı yeşil renkli ve üzeri tüylerle kaplıdır. Dik bir yapıya sahiptir.
  • Çiçeğin dip kısmındaki yaprakları uzun saplı iken gövde yaprakları sapsız ve gövdeye bitişik durumdadır
  • Çiçeğin rengi kırmızı, sarı veya beyaz renklerde olmaktadır.
  • Gelincik çiçeği yaz sıcakları iyice kendini gösterdiğinde, temmuz ve ağustos aylarının sabah saatlerinde (5.30 ve 10.00 saatleri arasında) polen tozlarını yaymaya başlarlar. Bu polenler ile böcekleri kendilerine çekerler.
  • Gelincik çiçeği kokar mı? Bu zarif ve güzel görünümlü çiçeğin kokusu yoktur.
  • Gelincik çiçeğinin ömrü ne kadardır? Gelincik çiçeği uzun ömürlü değildir. Topraktan koparıldıktan sonraki süreçte de kısa süre içerisinde canlılığını kaybeder. suya koymak kafi değildir.
  • Tek yıllık bir bitki olan gelinciğin çoğaltılması tohumla olur. Çiçek kurumaya başladığında önce yapraklarını döker. Ardından iç kısımdaki kesede tohumlar belirginleşmeye başlar. Bir kapsülü andıran bu kısım kahverengi olduğu zaman tam kuruma gerçekleştir ve artık tohumlar alınabilir. Toprağa ekilen tohumlardan yeni gelincikler elde edilir.
gelincik gelişimi
Gelincik çiçeğinin tomurcuk, çiçek ve meyveden oluşan 3 aşaması. Görsel Kaynak: Wikipedia

Gelincik Çiçeği Evde Yetiştirilir mi? Bakımı Nasıldır?

gelincik
Görsel Kaynak: Freepik
  • Gelincik ev içinde yetiştirilmek için çok uygun değildir. Balkon ve bahçelerde daha rahat bir gelişim sağlar.
  • Gelincik çiçeğinin çok ince yaprakları vardır ve bu yapraklara dokunulmaması gerekir. Zira hassas olan yapraklar zarar görebilir.
  • Yapraklarının hassaslığı bitkinin bakımına etki eder. Mesela sulama yaparken yukarıdan sulama değil, bitki toprağına doğrudan sulama yapılmadır. Suyun ağırlığı bitkiyi tahrip edebilir.
  • Çok rüzgar alan yerlerde gelincik yetiştirilemez. Yine aynı şekilde narin yapısı bu rüzgardan zarar görecektir.
  • Gelincik çiçeği kendi halinde ve özgür yapılı bir çiçektir. Bu sebeple doğal topraktan hoşlanır. Toprağın vitamin takviyesine veya gübreye ihtiyacı yoktur. Bu takviyeler aksine çiçeğe zarar verebilir.

Gelincik Çiçeği Nerelerde Kullanılır? Faydaları Nelerdir?

Gelincik çiçeğinin tıp alanında bazı ilaçlarda yatıştırıcı madde olarak kullanıldığı bilinmektedir. Hafif bir yatıştırıcı özelliği taşır. Bununla birlikte kırmızı yapraklarından gelincik şerbeti de yapılır . Ülkemizde Bozcaada’nın gelincik şerbeti pek meşhurdur. Yalnızca şurup değil gelincik reçeli de bölgede meşhur olan başka bir üründür.

Çiçekler ile yapılan başka reçeller de var. Meraklısına; Çiçekler ile yapılan reçeller.

gelincik çiçeği
Görsel Kaynak: 123RF

Gelincik çiçeği kullanılmadan önce güneşte kurutulur. Ardından zeytinyağı ile karıştırıldığında öksürük, nezle, soğuk algınlığı gibi rahatsızlıklara iyi geldiği düşünülür. Bununla birlikte kızarıklara iyi geldiği ve balgam söktürücü özelliği olduğu da bilinmektedir.

Uykusuzluk problemi yaşayanlar için da önerilen gelincik çiçeğinin mide rahatsızlıklarına iyi geldiği, sirke ile karıştırılan gelincik çiçeği suyunun baş ağrılarını azalttığı da halk arasında yaygın olarak inanılan bilgilerdendir.

gelincik çiçeği
Görsel Kaynak: Gelincik Gen tr

Gelincik Çiçeği Hikayesi Nedir? Gelincik Adı Nereden Geliyor?

Gelincik çiçeğini topraktan kopardığınız anda çok kısa süre sonra yapraklarındaki o kadife parlaklığı kaybolur ve solar gider. Bu sebeple en narin kişiler için yakıştırılır gelincik adı.

gelincik tarlası
Görsel Kaynak: Foreign & Commonwealth Office

Gelincik ismi gerçekten kelimenin de çağrıştırdığı gibi halk ağzındaki küçük gelin anlamındadır. Eski Türk gelinlerinin kırmızı gelinlik giymesi ve onların güzelliği, bu narin çiçeğin güzelliğine benzetilmiştir. Küçük yaşta ailesinden ayrılıp da kendi ailesini kuran, küçük ve güzel kalbine dünyaları sığdıran gelincikler, topraklarından ayrıldıklarında bambaşka kişiler olurlar elbette. Onların kırmızı kıyafetleri, kırmızı yanakları ve bir gelinciği andıran zarif güzellikleri tıpkı bir gelincik gibidir.

Gelibolu’da bu çiçek kan çiçeği olarak adlandırılır. Bunun da sebebi de savaşta dökülen kanların ardından Gelibolu’nun gelincik tarlasına benzetilmesidir. Biraz buruk bir addır bu sebeple, buruk bir çiçektir…

kraliçe ve gelincik
Görsel Kaynak: Awesome Stories

Ayrıca 1. Dünya savaşının simgelerinden biridir gelincik çiçeği. Yaklaşık 20 milyon kişinin hayatını kaybettiği bu savaş sonrasında 11. ayın 11. gününde ve 11. saatinde İtilaf Devletleri ve Almanya arasında 1918 yılında imzalanan ateşkes anlaşmasıyla sona eriyor. Birleşik Krallık 1. Dünya Savaşı’nda hayatını kaybedenleri onurlandırmak her yıl 11 Kasım’da Ateşkes Günü’nü tertip ediyor ve herkes yakasına gelincik çiçeği rozeti takarak bu kişileri anıyor.

Gelincik çiçeğinin mitolojik hikayesi ise bunlardan çok başkadır. Mitolojiye göre Smyrna olarak bilinen Myrrha bir mür ağacına dönüşürken yaşadığı yasak aşkın meyvesi olarak içinde Adonis’i taşıyordu. Doğuma yardım eden orman perileri güzelliğini görünce Adonis’in, onun bir peri olduğunu düşünüyorlardı.

Gün geçtikçe büyüyen ve güzelleşen Adonis, Afrodit’in attığı bir ok ile yaralanır. Bu kazara yaşanan bir durum olduğu gibi bazı kaynaklar bunun Adonis’in paylaşılamamasından ötürü bilinçli yapılmış olabileceğinden bahseder.Çünkü Afrodit ilk gördüğü andan itibaren aşıktır Adonis’e.

Ardından Afrodit Adonis’i gökyüzüne taşıyor ve onu orada iyileştiriyor. Ona ormanda daha güvenli bir şekilde nasıl yaşayabileceğini, nelerden uzak durması gerektiğini ve neler yapmaması gerektiğini anlatıyor.

Ama ne var ki Afrodit yanında değilken bir yaban domuzu Adonis’e saldırır ve onu öldürür. Afrodit yanından ayrılalı çok olmamıştır ve kalbinde acısını hissederek hemen yanına döner Adonis’in. Onun cansız bedenini görünce kahrolur.

Adonis’in ölü bedeninden damlayan kanlar toprağa değdiği zaman kıpkımızı çiçekler biter. Kimi der ki beyaz biten bu çiçekler Adonis’in kanı ile kızıla bulanır. Gelincik çiçeğinin o kıpkırmızı ve kırılgan özelliğini bu hikayeden aldığı bilinir. Ancak elbette bunları kanıtlamanın bir yolu da yoktur. Kimileri Anemon çiçeği ile Gelincik çiçeği arasında gidip gelir bu hikayeyi adamak için.



0 Yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir