Meşe Ağacı Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?


Meşe ağacı uzun ömürlü, meyvesi çizgi filmlerde sıklıkla rastladığımız palamut olan ve sincapların pek sevdiği bir ağaçtır. Bu yazımızda sizlere meşe ağacını daha yakından tanıtacağız.

Ağaçlar anlam olarak gücü, hayatın devamlılığını simgelerler. Her şeyden öte oksijen kaynağıdırlar ve gezegenimizin rutin düzeninde devam edebilmesi için devamlılıkları önem arz eder. Birçok şeyi öğretirler bizlere. Bundan yaklaşık bin yıl önce Aziz Bernard de Clairvaux “Korularda kitaplarda bulacağından daha fazlasını bulacaksın. Ağaçlar ve taşlar sana hiçbir insanın söyleyemeyeceği şeyleri öğretecektir.” diyerek konuyu biraz da olsa açıklamış.

meşe ağacı
Görsel: tumblr

Bahsettiğimiz üzere bugünün konusu da meşe ağacı. Meşe ağacı hakkında bilgi vermeye başlamadan önce anlamından bahsedelim. Meşe ağacı anlamı bir çok yerde farklı olarak yazılıp çizilse de asıl olan şey gücü belirttiğidir. Birçok inanışta tanrısallığı temsil eder.

Her mevsim yapraklarını koruyan türleri olan meşe ağacı 400 kadar çeşide sahip. Gövde kalınlığı ise 2 metre kadar genişleyebiliyor. Türkiye topraklarında doğal olarak yetişebilen 18 meşe türü bulunmakta. Bunların adları; saplı meşe, sapsız meşe, saçlı meşe, pırnal meşe, boz pırnal meşe, tüylü meşe, mazı meşesi, kasnak meşesi, kermes meşesi, ıstranca meşesi, ispir meşesi, Lübnan meşesi, Doğu Karadeniz meşesi, Macar meşesi, Makedonya meşesi, İran palamut meşesi, Anadolu palamut meşesi, yalancı tüylü meşe, mantar meşesi olarak sıralanabilir.

Şuan dünya üzerinde bilinen en yaşlı meşe ağacı ise Güney Carolina’da yer alıyor. 1500 yaşından büyük olan bu ağaç 20 metre genişliğinde ve 27 metre boyunda.

yaşlı meşe ağacı
Güney Carolina’da yer alan dünyanın en yaşlı meşe ağacı. Görsel: lordiz

Normal şartlarda bir meşe ağacının ortalama ömrü ise 500 senedir. Farklı şekillerde olabilen meşe ağacı yaprağı bazı türlerde kış mevsiminde dökülürken birçok türde hem yaz hem de kış mevsimlerinde ağaç üzerinde kalırlar.

– Güzellikleri ile çiçekleri kıskandıran 10 ağaç

Ülkemizde de 500 yaşında olduğu tahmin edilen ve Koca Meşe adı verilen bir meşe ağacı bulunmaktadır. Çankırı’da bulunan ağaç 2006 yılında tescil edilerek koruma altına alınmıştır.

çankırı-meşe ağacı
Görsel: Çankırı Belediyesi

Meşe ağacının meyvesi ise palamuttur. İlkbahar başında çiçek veren, sonbaharda da meyve veren meşe ağacının tohumuna ise pelit denir. Pelit, palamudun içerisinde yer alan ve kestane benzeri bir yemiştir. Meşe ağaçları birçok hayvana da yuva olmaktadır. Kuşlar ve kemirgen hayvanlar bu ağaçları ev olarak kullanmakta, ek olarak kemirgen hayvanları ağaç kabuklarını yemektedir. Meşe ağacı kabukları oldukça besleyicidir ve bu yalnızca hayvanlar için geçerli bir besin değildir. Yazımızın ilerleyen kısımlarında meşe ağacının kullanım alanlarına ve faydalarına yer vereceğiz.

meşe ağacı
Görsel: Fiveprime
Meşe Ağacı Nerede Yetişir?

Anadolu’da yaygın olarak görülen meşe ağacının anavatanı olarak nitelendirilebilecek diğer bölgeler Yunanistan’dan başlayarak Pakistan’a kadar uzanır. Türkiye, Irak, İran, Suriye, Lübnan ve Afganistan’ı kapsayan bir çizgide ilerler.

Çok spesifik bir yetiştirilme bölgesi yoktur. Üstelik kullanım alanı oldukça yaygındır. Bu sebeple uygun bulunan birçok alana meşe ağacı dikimi gerçekleştirilebilir. Ülkemizde birçok karma ormanda görebileceğiniz meşe ağaçlarını aynı zamanda meşe ormanları olarak bir arada da görebilirsiniz.

Meşe ağacı hangi iklimde yetişir? derseniz bu sorunun cevabı sulak, bol yağış alan bölgeler olacaktır. Güneşli ve yarı gölge alanlarda yaşayabilen meşe ağaçları rüzgara oldukça dayanıklıdır, park ve bahçelerde sıklıkla karşımıza çıkarlar.

Meşe Ağacının Faydaları

Meşe ağacı sağlık alanında da kullanımı bulunan oldukça faydalı bir bitkidir. Ağacın kabuklarının kurutulması ile elde edilen çay çeşitli mide ve sindirim rahatsızlıklarına iyi geliyor.  Meşe kabuğu çayı denilen bu çay için önceden genç meşe dalları kesilir ve kurutulur. Dalların kabukları daha sonrasında ince ince alınır ve tam olarak kuruması için aydınlık, gölge bir alana alınır.

meşe çayı
Görsel: The Tea Makers of London

Tam olarak kurumuş meşe kabuklarını ince ince kıydıktan sonra 1 bardak için 3 çay kaşığı ölçü alınarak 5 dakika birlikte kaynatılır. Ardından 10 dk kadar üzeri kapatılıp demlenmeye bırakılır ve süzülerek tüketilir. Zengin mineral ve vitamin deposu olan bu çayın kan şekerini düzenleme özelliği vardır. Ancak tüketmeden önce doktora danışmak gereklidir.

Özellikle sindirimsel olarak kronik rahatsızlığı olanlar ve bu durum ile ilgili hali hazırda bir tedavi sürecinde olanların kullanmadan öce bir uzmandan onay almaları faydalarına olacaktır.

Yıllar yılı birçok hastalığın tedavisinde kullanılan meşe ağacının en etkili olduğu bilinen rahatsızlıklar ise mikropları yok etme, iltihap temizleme ve bir takım cilt rahatsızlıklarıdır. El ve ayak terlemelerinde, yara tedavilerinde, kanama durumlarında tüketilmeden doğrudan kullanılmaktadır.

Ağız içerisindeki yara ve iltihaplar için hazırlanan çay soğutulup gargara olarak kullanılabilir. aynı zamanda meşe palamudu da oldukça faydalıdır. Eskiden bazı bölgelerde tüketim amaçlı yetiştirilen meşe palamudu karbonhidrat barındırır. Diğer yemişlerle kıyaslandığında orta seviye yağlı sayılabilecek palamut birçok vitamin ve mineral bakımından zengindir. Aynı zamanda lif ve protein içerir.

Meşe Ağacı Kullanım Alanları
meşe kütük
Görsel: Cotswold Trading

Meşe ağacı mobilyadan hayvancılığa birçok alanda kullanılır.

  • Oldukça dayanıklı olan meşe ağacı kerestesi ev eşyalarında, parke imalatında, fıçı üretiminde kullanılırken palamuttan elde edilen şıra hayvan derilerini kullanılacak hale getirmek için yapılan sepicilik işlemlerinde kullanılmaktadır.
  • Palamut boya üretiminde kullanılırken içerisinden çıkan pelit de hayvan yemi olarak kullanılır.
  • Yakacak odun olarak kullanılır.
  • Meşe ağacı o kadar dayanıklıdır ki genellikle iskeleler, köprüler ve hatta gemiler meşe ağacının keresteleri ile yapılır.
  • Merdivenler, kapılar, pencereler sert olan meşe türlerinden üretilebilir.
  • Meşe ağacı aynı zamanda meyveleri haricinde de tüketilebilir. Meşe ağacının kabuklarından çay elde edilir. Anadolu’nun bazı yörelerinde şifalı olduğu düşünülen meşe palamudu kahvesi de tüketilmektedir.
  • Odunsu kokular içeren birçok parfümde de meşe ağacı kullanılmaktadır. Hangi parfümde hangi bitkilerin kullanıldığını öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz.
dryad
Görsel: Mythology of the Poet and the Muse
Meşe Ağacı ve Mitoloji

Mitolojide ağaç ve çiçeklerin önemini biliyoruz. Eski Yunan’da meşe ağacı da oldukça mühimmiş çünkü bu ağacın Zeus’un kutsal ağacı olduğu düşünülürmüş. Hatta bazı büyücüler, kahinler ve falcılar meşe ğacı yapraklarının rüzgarda çıkardığı hışırtıları yorumlarlarmış.

Anlatılan başka bir hikayeye göre ormanlarda yaşayan ağaç perileri varmış ve bu perilerden bazılarına “Dryad” denirmiş. Yunancada δρυς olarak yazılan ve Drys olarak telaffuz edilen meşe ağacı kelimesinden türeyen ve görevleri ağaçları korumak olan Dryad ve Hamadryad adı verilen bu perilerin birbirlerinden farkları varmış. İki kardeş olan bu perilerden Dryadlar insanlar ile ilişki kurabiliyor, hatta onlarla bir aile kurup çocuk sahibi dahi olabiliyorken Hamadryadlar bulundukları ağaçlardan ayrılamıyor ve o ağacın ömrü kadar yaşayabiliyorlarmış. Hamadryadların ölümlülere ceza verebildikleri biliniyor ancak bunu nasıl yaptıkları konusunda çok bir bilgi yok. Bazı Dryadların da ölümsüz olduğu biliniyor.

Tabii bu bir efsane. Ancak Eski Yunan zamanı halk bu efsanelere öyle inanıyormuş ki ağaç kesmeden önce din yetkililerinden yardım istiyorlarmış. Ağaçlarından ayrılan Dryadların bıraktıkları ağaçları kesen ve diğerlerine dokunmayan halk için bu efsaneler oldukça gerçekçiymiş.

Yan tarafta ressam Evelyn De Morgan tarafından resmedilen The Dryad adlı tabloyu görebilirsiniz.


Yorumlar: 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş

Şifreyi Sıfırla

Back to
Giriş